Kas 30 2009
İşsizlik Psikolojisinin Metalaştırılması / Mustafa Eberliköse
Son günlerde tartışılan en önemli konulardan birisi de yükselen işsizlik rakamları ve bunun sonucunda ortaya çıkan psikolojik durum. Egemen cephe tarafından işsizlik, ya krizin geçici etkilerine ya da işçilerin niteliksizliklerine bağlanıyor. Başbakan ve Bakanlar çıkıp “işsizlik yok mesleksizlik var” diyor. Ardından da mesleki geliştirme kursları açıyor, meslek liselerini “memleket meselesi” haline getirerek emeğin “nitelikli” hale gelmesi için projelere imza atıyorlar.
Devamını oku “İşsizlik Psikolojisinin Metalaştırılması / Mustafa Eberliköse”
Sayısal temelli tüm ağlar gibi iletişim ağları (şebekesi) da öncelikle, ağı “kuranın” var olan toplumsal yapı içerisindeki çıkarlarını, iktidarını “iletişimin” denetimi üzerinden koruma ve sürdürmeye dönük olarak yapılandırılmıştır. Belirli bir çıkara odaklı bu açıklama, ağın yüksek kuruluş ve sürdürüm maliyetini karşılama yeteneğinin ağın “getirisine” bağlı olduğuna dayanmaktadır. Ağın sağladığı güçle ayakta durduğu (ağ genişledikçe güçlenir ancak kırılganlıkları o ölçüde artar) üzerine kurulu bu işleyiş, araçlı iletişimin/iletişim sistemlerinin ilk örgütleniş biçimlerinden başlayarak günümüze değin geçerliliğini sürdürmektedir. Özellikle iletişimin geleneksel biçimleri içinde devlet posta sistemi örgütlenmelerinin ilk örneklerinde, yasal takip-aleni sansür uygulaması, mutlak monarşilerin var oluşlarını sürdürebilmeleri açısından taşıdıkları istihbaratın önemi nedeniyle adeta doğal, yasal bir uygulama olarak kabullenilmiştir(1).
İklim değişikliği gündemi Kopenhag zirvesine (UNFCCC 15. taraflar konferansı) kilitlenmiş durumda. “Kopenhag”a bir ay kadar kala, iklim değişikliği camiası gün sayarken, bu zirveye atfedilen önemin sorgulanmasında fayda var. Kopenhag zirvesinde alınacak kararların “dünyadaki tüm canlı yaşamının geleceği” ne dair olduğunu işitmek biraz tuhaf geliyor kulağa. Nasıl yani, şimdi bu liderler, yeryüzündeki yaşamın geleceğine dair bir karara mı varmaya çalışacaklar? Bunun ne kadar dev bir retorik olduğunun farkında mısınız? Bunu aşacak bir retorik düşünmek güç. Belki de tam bu yüzden, buna inanmak da güç. Öte yandan bilim dünyası sürekli yeni bulgularla, bu retoriği çağrıştıracak önem ve aciliyette açıklamalarla, atmosferdeki sera gazı miktarının arttırılmasının tehlikesini vurguluyor.
Yaşadığımız çağı post-endüstriyel dönem veya bilgi/internet çağı gibi kavramlarla tanımlıyorlar. Doğal olarak böyle bir dünyada insanların temel uğraşısı artık savaş, çatışma ve açlık değil; herkesin kendisinin gelişme potansiyelini harekete geçirebildiği bir barış, güven ve istikrar arayışı olmalıydı. Ancak 2007-2008 yıllarında hat safhaya ulaşan gıda krizinin de gösterdiği gibi, insanlığın önemli bir bölümü için temel sorun hâlâ kendi fiziki ve biyolojik varlığını devam ettirmeye yetecek miktarda besin kaynağına ulaşabilmek. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) gıda güvenliğini, bütün insanlar için aktif ve sağlıklı bir hayatın gereği olan beslenme ihtiyaçları ve gıda tercihlerini karşılayacak, yeterli, güvenli ve besin değeri yüksek gıdalar için fiziksel, sosyal ve ekonomik erişime sahip olmak şeklinde tanımlıyor. Gıda güvensizliği ise, fiziki veya ekonomik nedenlerle yeterli ve sağlıklı gıdaya erişim imkânından yoksun olmaktır. BM raporlarına göre halen dünyada her altı kişiden biri kronik açlık sorunuyla karşı karşıya ve yaşadığımız küresel ekonomik kriz, açlık sorununu giderek derinleştiriyor. Sorun ciddi ve uluslararası toplum öncelikle bir milyar insanın doyurulması için acil olarak tedbir almalı.
16-18 Kasım 2009 tarihlerinde Birleşmiş Milletler’e bağlı Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO’nun) ev sahipliğinde ve Roma’da Dünya Gıda Zirvesi yapıldı. “Nereden çıktı?” diye sorarsanız, bir kere belirtelim ki, FAO’nun ana görevlerinden biri, dünya ekonomisinin tarım ve gıda sorunları üzerinde uluslararası topluluğun dikkatini çekmektir. İkinci olarak da, azgelişmiş ülkelerde açlığın, beslenme bozukluğunun arttığı; gıda güvenliğinin aşınmaya başladığı kriz ortamında açık-seçik ortaya çıkmıştır ve dünya kamuoyuna “birşeyler yapmak gerekiyor; bunun için toplanıyoruz” mesajını vermek zorunlu hale gelmiştir.
Bizler Hollandalı ev işgalcileriyiz. Sizlerden kendi ülkenizde (mesela Hollanda konsolosluklarında) Hollanda’da yakında başlatılacak olan ev işgali yasağına karşı bir eylem organize etmenizi istiyoruz. Görüşmeler 26-28 Kasım tarihlerinde Eerste Kamer’de (Hollanda meclisi 1. basamağı) yapılacağı ve Aralık başında yasa oylaması yapılacağı için eylem için en uygun tarihler 26-28 Kasım olacaktır.
Geçtiğimiz hafta Ankara Ağır Ceza Mahkemesi’nde 13’ü ODTÜ, ikisi Hacettepe, biri Bilkent Ünivesitesi’nde okuyan 16 öğrenci hâkim karşısına çıktı. İddianamedeki suç delillerinden biri Komünist Manifesto’ydu. (*) Slavoj Zizek’e kulak verirsek, Marks’ı bugün Wall Street’te bile sevenler var. Küresel ekonominin ve krizin merkez üssü Wall Street’te, Marks’ın hayaletinin dolaşması şaşırtıcı gibi görünse de aslında değil. ‘Yamuk Bakmak: Popüler Kültürden Lacan’a Giriş’ kitabının sahibi Zizek’e göre sistem, ‘komünizme sahip çıkan burjuva’ gibi “Küfür mü ediyorsun?” detirten çelişkilerle dolu. Bu çelişkiler dünyasında bakış açısıyla biraz oynayıp, ‘yamuk’ bakabilmek gerekiyor.
Son birkaç haftadır Avusturya’da tetiklenen ve hızla Avrupa’ya yayılan öğrenci eylemleri bu hafta itibariyle uluslararası niteliğe kavuştu. Bu eylemler yalnızca Avusturya, İtalya, Fransa, İsviçre, Macaristan, Polonya ve Makedonya gibi Avrupa ülkeleriyle sınırlı kalmayıp Amerika, Endonezya ve Bangladeş gibi ülkelere de yayıldı. Dünyanın çeşitli ülkelerinde ve hatta farklı kıtalarında öğrenciler, eşit eğitim koşullarını ve parasız eğitim haklarını savundular. Almanya’da da yankısını bulan bu eylemler dahilinde 17 Kasım günü birçok Alman kentinde öğrenciler üniversite amfilerini işgal ederek taleplerini dile getirdiler. Biz de dün Hessen eyaletine bağlı olan Kassel Üniversitesindeki işgal eylemini gerçekleştiren öğrencileri ziyaret ettik. Öğrencilerin sorunları ve talepleri konusunda onlarla sohbet ettik.